SU MUHTEVASI DENEYİ

Deneyin Amacı

Deneyin amacı su muhtevasının belirlenmesidir. Bu sayede zeminlerin kıvam limitlerini belirlemede kullanacağımız su içeriği belirlenmiş olur.

Konu

Birim hacimdeki zeminin içerisinde bulunan su miktarı kütle veya hacimsel olarak ifade edilebilir. Zemin içerisindeki su kütlesinin katı parçacıkların (danelerin) kütlesine oranına su muhtevası (w) denir.

W= (Wsu/Wd)*100

Optimum su muhtevası belirli bir mekanik enerji uygulanarak sıkıştırılan zeminde maksimum kuru birim hacim ağırlığını sağlayan su muhtevasıdır. Su muhtevası kıvam limitlerinin (plastik limit, likit limit, rötre limit.. gibi) belirlenmesinde son derece önemlidir.

Zemin içerisindeki mineral daneleri değişik hacimlerde boşluklar içerecek şekilde zemin içerisinde bir arada bulunurlar. Katı daneciklerin arasındaki boşluklar hava ve su ile doludur. Zemin danelerinin boşlukları arasını dolduran bu maddelerin hacmini ve büyüdüğünün bilinmesi açısından su muhtevası tayini önemlidir. Bir zeminin su muhtevasının W=0 olması bu zeminin kuru olduğunu gösterir.

Deney Düzeneği

Deney için gerekli araç ve gereçler şunlardır;

  • Etüv: Sürekli olarak 105 °C (75 °C) sıcaklık sağlayabilen fırın.
  • Terazi: 0.01 g hassasiyetle ölçüm yapabilen elektronik
  • Kap: Paslanmaz metal bir kutu

Deney yapımına başlamadan önce terazi gibi elektronik aletlerin kalibrasyonunun yapılıp yapılmadığına dikkat edilmelidir. Ayrıca etüvden çıkan numunenin yeterince tam bir şekilde kuru olmasına özen gösterilmelidir.

Su Muhtevası Deneyi Yapılışı

  • Yeterli sayıda paslanmaz metal kaplar hazırlanıp üzerlerine numaralar verilir.
  • Metal kaplar hassas bir terazide tartılır. Tartılan metal kap kütleleri kapların dara kütlesi olarak kaydedilir.
  • Laboratuvara getirilen ıslak numunelerden bir miktar alınır ve kaba konulur ve içerisinde ıslak numunenin bulunduğu bu kap tartılarak ıslak numune + dara ağırlığı bulunur ve kaydedilir.
  • Islak numune ile birlikte metal kap 105 °C (-+ 5 °C) ye ayarlı etüv makinası içerisine konulur ve yaklaşık 24 saat burada bırakılır.
  • Etüv makinasından çıkarılan numune hemen tartılmaz. Bir süre soğuduktan sonra numune tartılarak kuru numune + dara ağırlığı bulunur ve kaydedilir.
  • En son su muhtevasını bulabilmek için aşağıdaki hesap yapılır.
  • W(%)= ((ıslak numune+dara)-(kuru numune+dara))/((kuru numune+dara)-dara) x100

Sonuç

Deney föyünde de görüldüğü gibi deney sonucu belirlenen ıslak numune + dara ve kuru numune + dara değerlerin farkı su miktarını gram cinsinden ifade etmemizi sağlıyor. Su miktarının kuru zemine oranı ise su muhtevası (%) gösteriyor.

su-muhtevası-deneyi

su-muhtevası-deneyi